Nghị định 25/2020/NĐ-CP tháo gỡ vướng mắc của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư:

- Ngày 20/4/2020, Nghị định 25/2020/NĐ-CP (NĐ 25) có hiệu lực thay thế Nghị định 30/2015/NĐ-CP (NĐ 30). Sửa đổi, bổ sung, NĐ 25 sẽ góp phần tháo gỡ các vướng mắc về lựa chọn nhà đầu tư dự án có sử dụng đất, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

- Quá trình thực hiện NĐ 30 đã tạo ra khung pháp lý nhằm tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư dự án PPP và dự án đầu tư có sử dụng đất. Việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất đã góp phần tích cực thu hút vốn phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị, hình thành các khu đô thị mới, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.

- Tuy nhiên, do sự không đồng bộ giữa các quy định tại các Luật, gây nhiều vướng mắc khiến các địa phương gặp khó khăn, làm giảm sự hấp dẫn đối với nhà đầu tư, đặc biệt là các nội dung liên quan đến dự án đầu tư có sử dụng đất. Nhiều dự án vẫn chưa kêu gọi được nhiều nhà đầu tư dẫn đến quá trình sơ tuyển chỉ có một hoặc một vài nhà đầu tư tham gia, sau đó chỉ có một nhà đầu tư trúng sơ tuyển, dẫn đến chỉ định thầu.

- Trong đó, vướng mắc nổi bật được nhiều địa phương phản ánh là đối với các dự án đầu tư có sử dụng đất, Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn chưa phân định rõ trường hợp giao đất, cho thuê đất theo một trong ba hình thức gồm đấu thầu, quyết định chủ trương đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất. Bên cạnh đó, việc xác định giá sàn nộp ngân sách nhà nước (giá trị m3) cũng là khó khăn rất lớn đối với nhiều đơn vị khi xây dựng hồ sơ mời thầu. Với nhiều dự án đã lựa chọn được nhà đầu tư thông qua hình thức đấu thầu, nhưng lại chưa có hướng dẫn về nội dung giao đất, cho thuê đất cho nhà đầu tư trúng thầu.

- Theo Bộ KH&ĐT, NĐ 25 đã khắc phục những hạn chế, bất cập và chồng chéo trong quá trình thực hiện NĐ 30, đồng thời kế thừa những quy định đã được thực hiện ổn định và vẫn còn phù hợp của NĐ 30. Cụ thể:

1. Về phạm vi điều chỉnh, Quy định tại Khoản 1 Điều 1 NĐ 25 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án,gồm:

a) Dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) theo quy định của pháp luật về đầu tư PPP;

b) Dự án đầu tư có sử dụng đất để xây dựng nhà ở thương mại; công trình thương mại, dịch vụ; công trình đa năng, tổ hợp đa năng cho mục đích kinh doanh;

c) Dự án không thuộc hai loại trên nhưng phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật chuyên ngành, pháp luật về xã hội hóa.

2. Đối với dự án đầu tư có sử dụng đất, những vướng mắc của nhiều địa phương đã được tháo gỡ. NĐ 25 phân định rõ trường hợp giao đất, cho thuê đất theo một trong ba hình thức bao gồm:

+ Đấu thầu dự án theo Luật Đấu thầu;

+ Đấu giá quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai;

+ Quyết định chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư.

Theo đó, tại Điều 11. NĐ 25 nêu rõ điều kiện xác định dự án đầu tư có sử dụng đất:

1. Thuộc danh mục dự án cần thu hồi đất được duyệt theo quy định của pháp luật về đất đai hoặc thuộc khu đất do Nhà nước đang quản lý, sử dụng; chương trình phát triển đô thị (nếu có) theo quy định của pháp luật về phát triển đô thị.

2. Phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực; quy hoạch xây dựng có tỷ lệ 1/2.000 hoặc tỷ lệ 1/500 (nếu có) hoặc quy hoạch phân khu đô thị có tỷ lệ 1/2.000 hoặc tỷ lệ 1/5000 theo quy định của pháp luật.

3. Không đủ điều kiện để tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

3. NĐ 25 Quy định cụ thể trình tự, thủ tục giao đất; xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với nhà đầu tư trúng thầu tại Khoản 2, Điều 60. Triển khai thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất như sau:

a) Sau khi hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu đất thực hiện dự án, việc giao đất, cho thuê đất nhà đầu tư áp dụng theo trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất quy định tại khoản 3 Điều 68 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều, khoản của Luật đất đai số 45/2013/QH13 và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có). (Không phải đấu giá quyền sử dụng đất).

4. NĐ 25 cũng quy định cụ thể các nội dung về xác định danh mục dự án đầu tư có sử dụng đất; tiêu chuẩn, nguyên tắc xét duyệt trúng thầu; trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho nhà đầu tư trúng thầu…

5. Đối với việc xác định giá sàn nộp vào ngân sách nhà nước (giá trị m3), NĐ 25 nêu rõ công thức tính, tạo thuận lợi trong việc xác định giá trị m3 trong việc xây dựng hồ sơ mời thầu, là căn cứ để nhà đầu tư đề xuất nộp ngân sách nhà nước và độc lập với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất nhà đầu tư phải nộp theo quy định của pháp luật về đất đai. Giá trị này phải phản ánh bản chất lợi thế của khu đất.

- NĐ 25 có hiệu lực, nhằm giải quyết, tháo gỡ vướng mắc của nhiều địa phương cũng như nhà đầu tư đặc biệt đối với nhưng dự án có sử dụng đất. Tạo ra hành lang pháp lý công khai, minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư thực hiện dự án. Góp phần xây dựng cơ chế đấu thầu thành một giải pháp hiệu quả để kêu gọi nhà đầu tư tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.